Blog: Ik ben niet goed genoeg.

Bijgewerkt op: 18 mei 2021

''Het is niet wat je bent dat je tegenhoudt, het is wat je denkt dat je niet bent.'' - Denis Waitley

Het fenomeen: het bedriegers syndroom. Dit is een interne ervaring van geloof dat we niet zo competent zijn als dat anderen ons zien.


Om het wat anders uit te leggen geeft dit syndroom je het gevoel dat je nep bent. Ofwel, een bedrieger. Je houdt iedereen voor de gek. Ze kunnen je elk moment pakken.

‘’Aaah! Je bent op heterdaad betrapt!’’,

hoor je ze al zeggen. We denken dat we het niet verdienen om te staan waar we staan, dat we daar enkel en alleen door dom geluk zijn gekomen. Het kan iedereen aantasten dit syndroom en het grootste gevolg is: geen actie (meer) ondernemen. Het is een groot onderdeel van mijn leven en daarom schrijf ik er over in deze blog. Ik heb mijzelf vaak vragen gesteld zoals: ''Ben ik wel de juiste persoon?'' of ''Wat nou als iemand ziet dat ik geen opleiding heb hierin?''. Of ik zeg tegen mijzelf: ''Ik kan dit niet.'', ''Iemand anders kan dit beter dan ik.'' of ''Dit past niet bij je, want jij bent niet zo.'' Genoeg reden voor mij om hier mee bezig te zijn en ik groei hier in. Hopelijk jij ook.


Kenmerken van dit bedriegers syndroom zijn:

- Twijfelen aan jezelf

- Een onvermogen om realistisch je competenties en skills te beoordelen

- Je succes aan externe factoren koppelen

- Je eigen prestaties naar beneden praten

- Angst dat je niet aan de verwachtingen zal voldoen

- Boven de verwachting presteren

- Saboteren van je eigen succes

- Hele uitdagende doelen stellen en teleurgesteld zijn wanneer je deze niet haalt [1]


Het syndroom kan je motivatie een boost geven, dat zeker, maar het gaat gepaard met constante angsten. Je bereid je teveel voor of werkt te hard om er zeker van te zijn dat niemand erachter komt dat je een ‘bedrieger’ bent.


Het is een vicieuze cirkel. Want hoe goed je ook presteert, het verandert je overtuiging over jezelf niet. Hoe meer successen je behaalt, des te meer voel je je als een bedrieger. Alsof je je ervaring van succes niet eigen kan maken (binnenin). Het ligt altijd aan een ander of aan een stukje geluk waarom jij succes behaalt.


Je zal waarschijnlijk eens (of nog steeds) te horen hebben gekregen dat je niet goed genoeg bent. Dit heeft je kern overtuigingen erg beïnvloed. Dus wanneer je iets goed doet dan moet het wel het resultaat zijn van geluk, want jij denkt dat jij als persoon dat niet kan. Het is geschat dat 70% van de mensen minstens één voorval van dit syndroom in hun leven zullen hebben [1].


Als je denkt dat je dit syndroom hebt, stel jezelf dan de volgende vragen:

- Maak jij je druk om de kleinste foutjes in je werk?

- Koppel je je succes aan geluk of externe factoren?

- Ben je heel sensitief voor constructieve kritiek?

- Heb je het gevoel dat je uiteindelijk als bedrieger gepakt zal worden?

- Bagatelliseer je je expertise, zelfs in gebieden waarin je meer skills hebt dan anderen?


Het is geadviseerd om hierover met iemand in gesprek te gaan. Een professional, coach of therapeut. Waar dit syndroom vandaan komt kan liggen aan de familie of omgeving waar je vandaan komt of in zit. Maar ook het betreden van een nieuwe rol in je leven kan dit oproepen. Mensen in je omgeving kunnen op je neer praten, en doordat jij dit wel internaliseert voel jij je nooit genoeg.


Er zijn verschillende types binnen dit syndroom vastgesteld [2].


- De perfectionist: de perfectionist is nooit tevreden en voelt altijd dat het werk beter kan. In plaats van focussen op sterktes, focussen zij op gebreken of fouten. Dit resulteert in druk en veel angsten.

- De superheld: omdat de superheld zich onvoldoende voelt, voelen zij zich gedwongen om zichzelf te pushen om zo hard mogelijk te werken.

- De expert: deze experts proberen altijd meer te leren en zijn nooit tevreden met hun niveau van begrijpen. Ondanks dat ze veel skills hebben, onderwaarderen zij hun eigen expertise.

- Het natuurlijke genie: deze genieën zetten verheven doelen voor hunzelf, en voelen zich dan verpletterd wanneer ze het bij de eerste poging niet lukt.

- De solo artiest: deze artiesten neigen ernaar om heel individualistisch te zijn en werken het liefst alleen. Zelfwaardering komt vaak weg bij hun productiviteit, dus ze stoten vaak hulp af. Ze zien het vragen om hulp als een teken van zwakte of incompetentie.


Ik zou je adviseren om eerlijk, transparent en voorzichtig te zijn met het zelf onderzoek. Zeg niet te snel tegen jezelf dat je iets bent of dat je slecht bent. Neem de tijd om te kijken hoe jij in elkaar steekt, voordat je tot conclusies komt.


Maar hoe kun je hier nou mee omgaan? Je moet jezelf vragen stellen. Vragen zoals:


- Welke kernovertuigingen heb ik over mijzelf?

- Geloof ik dat ik het waardig ben om liefde te ontvangen voor wie ik ben?

- Moet ik perfect zijn voor anderen om mij goed te keuren?


Het is uitdagend om voorbij die diepe ingesleten overtuigingen van jezelf te komen, maar je zal comfortabel moeten worden met het feit dat je ze moet confronteren. Het kan moeilijk zijn want soms weet je niet eens dat je ze hebt. Hier zijn wat technieken:


- Deel je gevoelens: praat met anderen mensen over hoe je je voelt. Wanneer je je overtuigingen verbergt en er niet over spreekt gaan ze zich des te meer manifesteren.

- Focus op een ander: help een ander in dezelfde situatie als jij. Als je je skills ontwikkelt, zal je vertrouwen in je eigen kunnen groeien.

- Beoordeel je kunnen: schrijf op welke prestaties je hebt behaald en waar je goed in bent. En vergelijk dit met je eerdere zelfassessment.

- Zet kleine stapjes: doe dingen redelijk goed en beloon jezelf voor het nemen van actie.

- Zet vraagtekens bij je gedachten: vraag je af of je gedachten rationeel zijn. Is het logisch dat je jezelf als een bedrieger ziet, gezien alles dat je weet?

- Trek je overtuigingen in twijfel: we twijfelen over wat we kunnen, maar wat nou als je twijfel aanbrengt in wat je denkt niet te kunnen.

- Stop met vergelijken: elke keer als je jezelf vergelijkt met een ander, zal je altijd een tekortkoming van jezelf vinden dat je weer genoeg reden geeft om je niet genoeg te voelen. Ga in gesprekken bijvoorbeeld geïnteresseerd naar de andere luisteren.

- Gebruik social media matig: we weten dat teveel social media een minderwaardigheidsgevoel creëert. Als je op sociale media een beeld van jezelf neerzet, maar dat niet matcht met wie je bent of wat onmogelijk is om te behalen, zal dat het bedriegers gevoel alleen maar versterken.

- Stop tegen je gevoelens te vechten: vecht niet tegen je gevoelens van er niet bij horen. Probeer ze te accepteren. Pas wanneer je ze accepteer zal je de kernovertuigingen kunnen aanpakken die je tegenhouden.


Final note

Onthoud dat als je het gevoel hebt dat je een bedrieger bent, het betekent dat je enig succes hebt in je leven die je op het moment op geluk schuift. Probeer dat om te zetten naar dankbaarheid. Laat je verdediging zakken en laat je echte ik zien.

[1] Sakulku J, Alexander J. The imposter phenomenon. International Journal of Behavioral Science. 2011;6(1):73-92. [2] Young V. The Secret Thoughts of Successful Women: Why Capable People Suffer From the Imposter Syndrome and How to Thrive in Spite of It. Crown Business;2011.

32 weergaven1 opmerking